Arnoud Holleman
Amsterdam, Thursday October 19, 2017
Niet-weten als norm
Tekst en beeld.
Samenwerking met Gert Jan Kocken, september 2011

Publicatie in OPEN. Cahier over kunst en het publieke domein. Noodnummer. Over de nieuwe politiek van cultuur.


Download OPEN



Met bijdragen van: Sven Lütticken, Merijn Oudenampsen, Willem Schinkel, Zihni Özdil, Willem de Rooij, Joke Robaard, Wendelien van Oldenborgh, Florian Cramer, Chris Keulemans, Dirk van Weelden, Eric Kluitenberg, Arnoud Holleman / Gert Jan Kocken, Josephine Bosma, Marc Schuilenburg, Pascal Gielen, Luuk Boelens, Samuel Vriezen, Jonas Staal, Lotte Haagsma, Matthijs de Bruijne, Jeremiah Day / Can Altay, Casco / Actie Schone Kunsten, Margreet Fogteloo, Steven ten Thije, Bik Van der Pol, Charles Esche, Hugo Priemus, Lidwien van de Ven, Grahame Lock, Robin Brouwer, Foundland.


open1.jpg
open2.jpg



Tekst:
Niet-weten als norm
Misschien is er al eens een cartoon aan gewijd: Halbe Zijlstra die met een slijptol in de hand tevreden naar het resultaat van zijn arbeid kijkt. Naast hem staat De Denker van Rodin in zwaar gehavende staat, zoals op de volgende pagina. Het rechterbeen foetsie, de linkerbovenarm ontwricht, twee flinke japen in het gezicht. Het onderschrift luidt: ‘Wat zeuren ze toch? Meer dan de helft blijft over!’
De vernieling van De Denker in 2007 en de huidige cultuurbezuinigingen liggen natuurlijk ver uiteen. De bronsdieven zijn crimineel en de staatssecretaris opereert uit naam van een kamermeerderheid. Toch zou de imaginaire cartoon niet werken als er geen overeenkomsten waren. Ook bij de bezuinigingen wordt er gesneden en gehakt, zijn de messen geslepen en de bijlen bot. Er worden harde klappen uitgedeeld, die bij de cultuurmakers navenant hard aankomen.
Maar er zijn meer parallellen. De bronsdieven hadden geen idee wat ze in handen hadden. Ze wisten niet dat De Denker een miljoen euro waard was en hoopten er als schroot 300 euro mee te verdienen. De staatssecretaris op zijn beurt verkondigde in verschillende interviews de voordelen van het niet-ingevoerd zijn in de cultuur. Als je moet bezuinigen zou je door persoonlijke betrokkenheid de grote lijnen uit het oog kunnen verliezen. Dat is verdedigbaar, maar het niet-weten komt ook naar voren als in één van de interviews het schilderij ter sprake komt dat in zijn werkkamer hangt. Zijlstra heeft het zelf uitgekozen, maar de naam van de kunstenaar heeft hij een half jaar later nog steeds niet paraat. Hoeft ook niet, vertelt hij de interviewer. Kunst moet je raken. Klaar.
Niet-weten als norm, dat is waar je op uitkomt. Bij de dieven was het een domheid op het niveau van Snuf en Snuitje, maar bij de stas ligt het anders. Zijn onwetendheid heeft iets kokets, getuigt van niet-wíllen-weten, terwijl hij tegelijk heel goed weet dat hij met zijn voorbeeldfunctie de publieke opinie bespeelt. Zo’n man op zo’n plek, dat is een primeur voor Nederland. Wat betekent dat?

In haar essay ‘Arbeiden, werken en handelen’ uit 1964 gaat filosofe en politiek denkster Hannah Arendt in op de verhouding tussen menselijke activiteit en reflectie. In die driedeling is ‘arbeid’ gericht op lichamelijk overleven en gaat ‘werk’ over het maken van de spullen die ons omringen. ‘Handelingen’ tenslotte, dat zijn de daden die je verricht om je als individu te onderscheiden van de massa óf je juist te binden aan de eigen groep. Het zijn alle sociale activiteiten die we ontplooien. Deze drie uitingen van vita activa krijgen betekenis vanuit de vita contemplativa, waarin het lichaam in rust is en alles draait om het nadenken over wat je gedaan hebt – en of dat goed is of niet.
Het is of Arendt de tekst op het lijf van De Denker geschreven heeft. Zie je het beeld, dan snap je de tekst. Andersom ontdek je als je de tekst leest weer wat het beeld van Rodin zo goed maakt: die Denker is een Doener. Hij belichaamt beide levensvormen tegelijk.
Toen Marco van den B. en Reinier ter B. in januari 2007 de slijptol in De Denker zetten, was dat ‘werk’ en ‘arbeid’ – hetgeen ze bovenop de diefstal extra verweten is. Andere beeldvernielers houden er nog idealen op na, of politieke of religieuze overtuigingen, maar Marco en Reinier gingen voor het eigenbelang. Er moest brood op de plank komen en de klus moest zo onzichtbaar mogelijk worden geklaard.
Toen ze echter betrapt werden en het beeld gehavend werd teruggevonden, veranderde dat het karakter van hun daad. In plaats van te verdwijnen in het clandestiene smeltcircuit maakte de kapotte Denker een grootse entree in de nationale media. Na een halfslaap van tientallen jaren in de beeldentuin van het Singer Museum veroorzaakte het vernielde beeld plotseling heftige sociale reuring. Op televisie kwamen museumbezoekers niet uit hun woorden van woede en verdriet en onbegrip. En in die openbaarheid werd de vernieling alsnog een ‘handeling’.
De bezuinigingen van de regering daarentegen zijn bewust geconcipieerd als handelingen. Ze zijn bedoeld een verandering in gang te zetten en het einddoel is helder omschreven: minder overheid, meer markt. Maar of dat ook gehaald wordt is de vraag. Arendt wijst erop dat je bij arbeid en werk het resultaat kunt inschatten, maar dat het effect van een handeling vooraf niet te voorzien is. Sterker nog, het eindresultaat komt vrijwel nooit overeen met de aanvankelijke intenties. Dat komt omdat handelingen altijd plaatsvinden in een ‘web van menselijke relaties’ en in dat veld van sociale betrekkingen gaat het om zet en tegenzet, actie en reactie. En in de politiek weten ze dat als geen ander. De kamermeerderheid is minimaal, vandaar dat Zijlstra haast heeft.
Het is in die haast dat zich een grimmiger kant van de bezuinigingen openbaart – en het is ook waar de wegen van de stas en de bronsdieven parallel beginnen te lopen. Zijlstra is uitvoerder van een akkoord dat is gesloten vóórdat hij werd aangesteld. Wat hij teweegbrengt is een vertaling van wat Rutte, Verhagen en Wilders gedrieën bedacht hebben. Als Zijlstra praat, dan hoor je de positieve, neoliberale peptalk van Rutte, maar ook de anti-elitaire en antiglobalistische onderbuikpraat van Wilders. Het roer moet niet alleen om, maar de bestaande structuur moet – als doel op zich – schade worden toegebracht. Met andere woorden, schepping en destructie gaan hand in hand – en uit de mond van Zijlstra klinkt dat allemaal verbluffend unisono. Het CDA zet daar geen eigen normen en waarden tegenover, waardoor de partij de werkelijke gedoogpartij van de coalitie wordt.
De dubbele tong waarmee Zijlstra spreekt maakt oppositie lastig. Aan liberalisering kleven voor- en nadelen. Het is een serieuze vraag of meer marktwerking een oplossing is voor het naar binnen gekeerde karakter van de kunst. De kunst zou de roep om verandering goed kunnen oppikken om het eigen functioneren tegen het licht te houden – en daar nog wel bij kunnen varen ook. Over de tegenvragen moet je echter even serieus nadenken. Waarom zijn de resultaten van marktwerking op andere terreinen op zijn minst discutabel? Is marktwerking niet het toverwoord van een ideologie die als een koekoeksjong al het andersoortige uit het nest duwt? Vanuit die visie wordt kunst eerder gegijzeld door de markt dan dat ze erdoor wordt bevrijd.
Het zijn vragen die schreeuwen om contemplatie, binnen en buiten de Tweede Kamer, binnen en buiten de kunst. Zijlstra daarentegen heeft haast en kapt in Wildersjargon elk debat af. En dat is vooral waar het protest zich op richt: niet dát er bezuinigd wordt, maar hóe er bezuinigd wordt. Ook hier regeert het niet-willen-weten en dat vraagt om een veel strijdvaardiger oppositie, uit landsbelang, omdat de verschillende agenda’s van Wilders en Rutte de beoogde marktwerking tegenwerken.
Naast de snelheid van bezuinigen is ook de BTW-verhoging een veelgenoemd voorbeeld van contraproductief beleid. Nu al zie je dat alle grotere transacties – volkomen legaal – via EU-landen met een laag BTW-tarief plaatsvinden, waardoor de schatkist óók de 6% BTW misloopt. Eenzelfde tegenovergesteld effect dreigt bij de aangekondigde sluiting van postacademische opleidingen. Juist op de plekken waar streng geselecteerde kunstenaars kunnen instromen in de markt wordt de doorvoer afgesneden, waarmee en passant ook de topgaleries in Nederland mee naar beneden worden gesleurd. Dat is kapitaalvernietiging waar elke neoliberaal buikkramp van zou moeten krijgen.
De vermeende marktwerking wordt daarmee meer een wapen van Wilders dan een middel van Rutte en ook op dit punt plooit Zijlstra zich gewillig. Hij heeft inmiddels gereageerd op de negatieve effecten van de bezuinigingen en geeft toe spijt te hebben van de verhoging van de BTW – en dat moet ook wel als zelfs Joop van den Ende zegt dat je dom bezig bent. Maar ook die spijtbetuiging past in het patroon van niet-willen-weten. Het klinkt goed in de oren van de gewoontestemmers bij de VVD. Er klinkt beschaving in door en je zou het zelfs reflectie kunnen noemen. Zijlstra verbindt er echter geen enkele consequentie aan, waardoor het uiteindelijk een even loze als cynische uitspraak wordt die de PVV-stemmer tevreden stelt.

Terug naar Hannah Arendt. Aan het eind van haar tekst concludeert ze dat handelingen behalve onvoorspelbaar ook onomkeerbaar zijn. Dat maakt het web van menselijke betrekkingen ‘broos en taai tegelijk’. De mensheid zou niet zo ver gekomen zijn als er geen middelen waren om het effect van handelingen te corrigeren wanneer ze dreigen in hun tegendeel te gaan verkeren. Het gaat om het vermogen te vergeven en het vermogen beloften te doen en die te houden.
Je schrikt er bijna van als je die woorden leest, zo ver zijn we al afgedreven van dat sociale, zelfhelende vermogen. De regering loopt hierin voorop en dat maakt de werkelijkheid achter de imaginaire cartoon van Zijlstra bij De Denker zo schrijnend. De 200 miljoen van Halbe is het equivalent van de 300 euro van Marco en Reinier: het is allebei easy money, dat verdiend wordt ten koste van iets dat veel meer waard is en verder gaat dan cultuur alleen.
Zo brengt iedere tijd haar eigen iconoclasten voort. Het wordt nog wranger als je bedenkt dat De Denker in 1881 rechtstreeks ontstaan is uit de vriendschappelijke betrekkingen tussen Rodin en de toenmalige staatssecretaris van cultuur in Frankrijk, Edmond Turquet. Als beschermer van de nog niet gearriveerde beeldhouwer wist Turquet zich politiek gedekt door de behoefte aan een sterke nationale identiteit. Nederland is daar in de figuur van Zijlstra verder van verwijderd dan ooit.

Oorspronkelijke titel ‘Labor, Work, Action’. De Nederlandse vertaling is op genomen in de bundel Politiek in donker tijden (Amsterdam: Uitgeverij Boom, 1999). De categorieën labor, work en action staan ook centraal in Arendts boek The Human Condition (1958).

Melanchotopia
From large-scale interventions to very simple gestures, Melanchotopia supports a range of artistic practices that go beyond the classical approach to displaying art in public space. Working with the existing dynamics of the city, Witte de With’s intention is to bring forward the diverse layers of daily life in Rotterdam, creating a rich framework for subjective encounters. It is an exhibition about the reality of Rotterdam.
Illustraties
'De Sprookjes van A.E.J. 't Mannetje' van Arjan Ederveen, met tekeningen van Arnoud Holleman, werd in opdracht van Uitgeverij De Harmonie te Amsterdam gedrukt door Drukkerij Hooiberg te Epe. Het bindwerk werd verzorgd door boekbinderij EMBE te Meppel. Grafische vormgeving: Anne Lammers, Amsterdam. ISBN 9061695872. Eerste druk oktober 1999. De Sprookjes werden door de VPRO-tv uitgezonden in het seizoen 1998-1999.
Provisional Space
ROMA Publications presents: Provisional Space - Nickel van Duijvenboden, Kees Goudzwaard, Arnoud Holleman, Rob Johannesma, Irene Kopelman, Jan Kempenaers, Mark Manders, Batia Suter, and Roger Willems. Curated by Mark Manders and Roger Willems. February 11 - April 7, 2012. Opening reception, Saturday, February 11th, from 6pm to 10pm, with a talk by Arnoud Holleman at 8pm. Castillo/Corrales, 80 rue Julien Lacroix, 75020 Paris.
In memoriam Krijn Giezen
De niche die hij voor zichzelf creëerde getuigt van een haat/liefde verhouding tot de kunst en dat zie je terug in het werk. Kunst geeft vrijheid, maar ze is ook overgecodeerd. Via een omweg sluit ze de geest evenzogoed weer op, in regels die even kafkaësk en beperkend kunnen zijn als de verregaande arboficatie van de firma Nederland, waar hij als landschapskunstenaar voortdurend mee te maken had.
De Burgers van Seoul
Een betere verbeelding van hoe kunst aan macht en geld gelieerd is – en gecorrumpeerd kan raken – heb ik niet eerder zo gezien. Met de glaswand die me van hen scheidt hebben de Burgers van Calais een nieuwe huid gekregen. Het heeft weinig meer te maken met de gevoelige expressie in de beeldtaal van Rodin, of met de innovatieve kracht waarmee hij de beeldhouwkunst in de moderniteit heeft binnengehaald.
Valéry Proust Museum
Curator Camiel van Winkel has taken German philosopher Th.W. Adorno’s 1953 essay ‘Valéry Proust Museum’ as the point of departure. The exhibition is not a regular group show, but an environment composed of selected works by a range of artists from different periods. Avoiding art historical and thematic selection criteria, the exhibition is based on the idea of the inevitable disappearance of the work of art in the empty spaces of the museum.
De Wilhelminasteen
De geschiedenis van de Wilhelminasteen begint op 30 mei 1891 als de dan 10-jarige Koningin Wilhelmina en Koningin-moeder Emma een bezoek brengen aan Rotterdam. Om de gebeurtenis luister bij te zetten varen er honderden bootjes op de Maas en brengen 3000 schoolkinderen een aubade. De kersverse kleine Koningin zal haar naam verlenen aan de Wilhelminakade en de handeling die daarbij hoort is een steenlegging.
Klein Holleman
Website voor tekeningen, fotografie en collages. Met de verkoop financier ik mijn langlopend onderzoek naar wat de kunstenaar van nu (nog) vermag. Het mythisch kunstenaarschap van Auguste Rodin dient als historische referentie voor onze eigen tijd. Tekenen is een van de weinige skills die nog onlosmakelijk met het kunstenaarschap verbonden zijn en de kunst een gemeenschappelijke taal geven. Prijzen vanaf 100 euro.
Herman Heijermans
I’ve always thought of photography as something very magical and it is my belief that this is based on a genuine experience: in my early childhood there must have been no sharp distinction between a real thing and its image. In the same way that kids see themselves as inseparable from their mother until the age of three, I thought that object and image were simply two different manifestations of the same energy.
Homage
Since 2008 there has been a lively dialogue in the museum between old masters and present-day artists. Arnoud Holleman (Haarlem, 1964) is taking this a step further. He made a film in the Schutterszaal in which ‘watching’ is key. Frans Hals’s world-famous civic guard works and a selection of sculptures by Mari Andriessen, Han Wezelaar, Charlotte van Pallandt and others create the background for a cast of eighteen actors.
Radio Balzac
De Balzac van Auguste Rodin staat vanaf 1 februari in Het Oog in het van Abbemuseum, als special guest in een installatie van Arnoud Holleman. In deze tijdelijke opstelling draait het beeld langzaam rond. Bezoekers kunnen het beeld van alle kanten bekijken en de 19e eeuwse schrijver kijkt ondertussen rond, naar onze tijd. Via een online radiozender – Radio Balzac – worden meningen, discussies en andere inzichten over het beeld verzameld en uitgezonden.
Roosegaarde en Rodin
Zoon van de romantiek. Vader van het modernisme. Grootvader van het postmodernisme. Overgrootvader van de beeldvorming. De mythe van Rodin is er sterk genoeg voor. Hoe het Roosegaarde zal vergaan hangt na College Tour vooral van hemzelf af. Roosegaarde maakt zich in heleboel opzichten los van de kunst, maar aan één ding blijft hij vasthouden: een persoonsgebonden kunstenaarschap. Dat wringt.
Temporary Stedelijk 2
The Stedelijk Museum proudly announces the gift of 63 artworks from Dutch collector Maurice van Valen. Beginning May 10, 2011, a selection of works will be presented at the Stedelijk Museum during Temporary Stedelijk 2, as part of the ground floor installation. The Van Valen gift is notable for how it complements and builds upon the representation of several artists in the collection of the Stedelijk Museum.
Passie en Ruimte
Geer was in deze klimaatverandering een ideale docent om je tegen af te zetten. Hij was onverzettelijk, op het romantische af. Kwam het lokaal binnen, ging staan als de Balzac van Rodin en poneerde dan iets waarvan vooral de stelligheid me bijbleef. Zijn stijlopvattingen werden niet de mijne, maar het was glashelder waar hij voor stond. Ik studeerde af. Geer bleef als klassiek docent verbonden aan de KABK-nieuwe stijl.
Retitled
For the last couple of years in a row, artists had been invited who felt at home in a big show environment. This had thrown up a number of lively and playful installations, but this year the budding tradition was in jeopardy: for a variety of reasons there was next to no money for art projects. The only kitty in the budget that might be called upon had been set aside for the printing of the half a million paper napkins that were to be used during the festival.
Broken Thinker
De Denker van Auguste Rodin is een iconisch misverstand. Sinds het ontstaan in 1881 wordt er een beroep gedaan op het denkvermogen van het beeld, terwijl het slechts de pose van het denken uitdrukt. Welbeschouwd is de Denker een lege vorm waar iedereen op mag projecteren. Dat heeft geleid tot een waaier van ideeën - en clichés - over de mens die nadenkt over zijn bestaan.
Me and Jan Hoving
Inventarisnummer BK53086 - BK53115. Serie van 30 potloodtekeningen. Begin 1 juni 1976, einde 30 juni 1976. Kunstenaar: Jan Hoving. Titel: Zonder titel. Beschrijving: Vierkant met potloodarcering, met begin- en eindtijdnotering. Materiaal: potlood, papier. Hoogte: 54,8. Breedte: 54,8. Staat: redelijk. Organisatie: Instituut Collectie Nederland. Rubriek: Beeldende kunst. Dit werk wordt afgestoten door Instituut Collectie Nederland.
8th Gwangju Biennale
As an artist and writer, Arnoud Holleman’s extraordinarily diverse output is connected by a strong thematic concern with the life and significance of images. Often this concern is manifested through acts of appropriation that transform an image’s meaning through a shift in context, or a removal of contextual elements. This concern with the lives of images has also led him to create works that explore the historical prohibitions on image making.
Rodin research
From 2005 onwards, I have been focusing on Rodin as a research topic. The main question that I ask myself is in what way Rodin consciously helped shaping the mythical proportions of his own artistic persona. By studying his life and works and by studying the timeframe of the second half of the nineteenth century – in which his work came to existence – I seek to create a context of paralel references as a source of inspiration for nowadays artistic practice.
Now
What happens is that the grit under your feet mixes with the noise in your head. And in the monotony of the constant succession of footsteps, residual thoughts escape like intestinal slugs. Initially this is unpleasant. The physical exertion is a booster, the cadence of your breathing and your footsteps become the haunted baseline under the story of your life, as you recount it to yourself at that moment.
Media Suicide
De 38-jarige Karst T. uit Huissen reed even voor het middaguur in op toeschouwers in een bewuste actie de koninklijke familie te raken. De man raakte zelf ernstig gewond en verkeerde gisteravond in levensgevaar. De man ontweek op de Jachtlaan in Apeldoorn twee afzettingen en reed met zijn zwarte Suzuki Swift in op de menigte. De koninklijke familie zag vanaf een paar meter afstand hoe de man tegen monument De Naald botste.
Questioning History
In visual art and photography there has been growing interest in history over the past few years - and in reflection on the past in particular. This interest relates to historiography, the oral tradition, historical consciousness and collective memory. Visual artists who address these themes find themselves in a highly relevant social context. The exhibition encompasses a diversity of work by 19 distinguished artists.
Onkenhout
Staring at the picture of the garden on the postcard I catch a glimpse of my mother in a version of her life that she never lived, one in which Nico had gotten in touch, after that evening out. Perhaps now she’d have a different surname and be sitting by a different fire drinking wine with a different child. In a moment that feels like an oedipal short circuit, I experience something impossible: that I never existed.
Immovably Centred
Everything just chucked away. Subsidy handed back. A total failure. Fine. Well done. I’d like to know when you’re not going to be a failure. If you’re not. And whether I’m going to witness it in this lifetime. So vain. So weak. So lacking in backbone. I have to keep the whole show on the road while you just sit upstairs crying at your desk, your tears staining what you’re only going to scrunch up again any second and toss into the corner. On that laptop of yours.
Aaltje Kraak
In de Marslaan stond een rijtje van vijf jaren zestig-huizen te wachten op de sloop. De bouwnorm was in het centrum tot vierhoog verhoogd dus op die plek voldeden ze niet meer. De grote ramen, die de huizen ooit tot moderne doorzonwoningen hadden gemaakt waren nu dichtgetimmerd. Op het blanke hout van het underlayment stond over de volle lengte van het huizenblok met spuitbus geschreven: Weg met die zooi!
The Return of Religion and Other Myths
The Return of Religion and Other Myths is a large-scale multifaceted project, consisting of the exhibition The Art of Iconoclasm, a discourse program taking place in early 2009 titled On Post-Secularism, and the publication of a BAK Critical Reader on the subject in 2009. The project explores the popular assumption of the return of religion to the public sphere, contemporary politics, and the media in the West as a constitutive "myth."
On ne touche pas
One image is not the same as the other and there are also images that know their place: images that not only form a world in themselves but also refer to a more complex reality beyond themselves. And this is what I would like to focus on in this lecture, with the help of my film Museum, dating from 1998. For me, reflection on earlier works is not meant to dwell in the past. It is meant to stimulate preciseness and to develop internal coherence.
More of the same
Photo column in Amsterdam Weekly, focusing on similarities in the city environment. Based on the '700 centenboek' from 1975, in which Jos Houweling photographed objects throughout the city of Amsterdam in the same manner. The photo column appeared biweekly and was combined with the work of Hans Eijkelboom, whose series focus on similar human behavior or similar dress codes.
Over de filosofie van de verdunning
Als aanzet tot de verwezenlijking van hun ideaal ontmantelde Muller de hiërarchie in de verpleging. In deze anti-autoritaire omgeving stond voorop dat zwakzinnigen en begeleiders elkaar hielpen om ‘zichzelf’ te zijn. Met zijn oprechte, onaangepaste gedrag kon de zwakzinnige zelfs als positief voorbeeld dienen voor de ‘zelfactualisering’ waar ieder mens naar diende te streven.
www.nieuwkomer.nl">www.nieuwkomer.nl
For months after I first stood on that little bridge, I continued to circle around the windmills. Not only with my camera, but also with a microphone. When you look closer, the polder turns out to be an arena of conflicting interests. The cluttering of the landscape stands in opposition to climatological necessity; economic and ecological interests are locking horns for dominance; innovation oriented towards the future has to compete with the appreciation for history.
Marcel
Ladies and gentlemen, this is your captain speaking, earth has disappeared. As we will not be able to crash, we will continue flying until we run out of fuel. Well so do something about it you’ve been wining about it for years. Well. Halfway. Everything’s fine. Stay calm. Come on guys what’s the big idea? You know, these days when somebody on the street says ‘sorry’ it’s a junky. You see you don’t get it. You’re just a character in someone elses plot.
Call me
It’s either filthy thoughts or intellectual blah-blah, and nothing in between. Look closer. More closer. Look at me! You hear me?! If there’s any reason for me to be ashamed, it’s you. The only reason I’m standing in front of the town hall is because I happened to have been ‘created’ by a world-famous sculptor: Rodin, the genius of deep emotions and existential gestures. Yeah right. The way I’m standing here, Rodin is the only person who’s never once laid a finger on me.
Just in Time!
Guest curator Kopsa asked the artists who submitted proposals for ‘Just in Time’ to define what they regarded as ‘necessary’. Just in Time (JIT) is the name of an economic principle, based on producing the right component at the right place at the right moment, in order to prevent waste. Artists manage their time in the opposite manner. They deliberately choose indirection, and are open to mistakes and unexpected tangents.
The Second Commandment
The best way to make the difference between meaning and madness is by saying the things you have to say as precisely as possible, with every means available to you. In that respect, the recontextualisation of older work is one of the strategies that could be investigated in more depth. Sometimes it makes more sense to ‘re-present’ old work than to simply produce for production’s sake and prematurely declare the old as passé.
Hester
In the drawing, she has her head down because she was reading. She’s spent most of her life reading, its her way out of her depression. I remember being quite conscious of drawing her double chin, since she hates it. My mother hates the fact that she’s losing her jawbone. I thought, ‘No, I’ve got to scrub it out.’ So I drew a shadow there. But these dark areas, the chin and the bags, emphasize her depression more than they show her reading a book.
Re-Magazine
Re-Magazine's great virtue is its willingness to expose sentiments that seldom find public expression, most often relating to the apparently trivial experiences and memories that make up the larger part of existence. Alongside this editorial idiosyncrasy, it is beautifully designed and photographed, each issue adopting a form to suit its subject - Emily King, Frieze, October 2003.
Food Coma
De inhoud van FOOD COMA wordt twee keer opgediend: een keer als theater, de tweede keer als tijdschrift. Centraal in voorstelling en tijdschrift staat Marcel, een 44-jarige computerdeskundige uit Wavrin, een klein dorpje onder de rook van Lille. Marcel wil en kan het maar over één ding hebben: voedsel. In FOOD COMA heeft Marcel een "monologue intérieur", een manische opeenstapeling van feiten over voedsel die begint waar dieetgoeroe's, chefkoks, boulimie-patiënten, slowfoodactivisten, fruitariërs en andere lekkerbekken ophouden.
Re-Magazine #12 (Hester)
The door slammed behind us and we got locked out. We decided to deal with that later and first take the furniture down to the car. So we got into the lift with the filing cabinet and then the lift stuck. There was hardly anyone in this building, I was maybe one of only five people that had moved in. We were stuck in the lift for three hours and every time we heard a noise we’d bang on the door. Eventually somebody came past and realised we were stuck and went to get help. When we got out of the lift we found out the car had been clamped while we’d been stuck, which meant a penalty of 120 pounds.
Re-Magazine #11 (Marcel)
I forced myself not to spit, but to swallow. The undissolved salt got stuck to the back of my throat and oesophagus. I ended up nearly choking. It was as if I had eaten a mouthful of sand. I then began to drink one glass of water after another, but the salty taste persisted. It was terrible and wonderful at the same time, and in some strange way physically exhausting. I had eaten about 30 grams of salt, only five times the recommended daily allowance. Committing suicide can be very easy: one kilo of salt is all it takes.
Re-Magazine #10 (Claudia)
At times, her intelligence left me speechless and her beauty left me breathless. Her overwhelming height of 1m98 and dazzling charisma makes Claudia a woman who is almost too big for this world. This is a story about Claudia's monumental size, breathtaking beauty, staggering intelligence, mind-blowing success and pure happiness. Claudia has it all and she’s ready to share it with you.
I am flying
Event. Airplane with banner, 2003
Captured on 16 mm film, duration 32 seconds.
Camera: Sander Snoep
Me and Larry Clark
Holleman looped the legendary shot of one the protagonists relieving himself after a night of steady drinking, emptying a last can of beer while doing so. After a while the calm splashing becomes reminiscent of a Zen fountain rather than a toilet, forming the audio backdrop to the show. Holleman filmed this fragment with a video camera in a cinema, in an exploration of appropriation, as well as of the status of the original images. (Willem de Rooij in Frieze magazine)
Solipsistic Sky
He ejaculated on the paper, outlining the blobs with watercolour crayon. Once it had all dried, he made everything around these constellations black with pencil. The drawing then became a window looking out towards a cosmos-like world, full of nothingness. This blackening process was a monotonous task, which allowed him to withdraw happily into the right side of the brain, where timelessness rules.
My Dad Playing Piano
The closet in his study kept the usual mix of essential and trivial: drawings from high school, student paraphernalia and tons of paper work from his job as a teacher. In an old shoebox we found a microphone and some old music cassettes. When he had retired, eight years before his death, he had picked up playing the piano again. He had taken lessons again and had studied every day. Sometimes he would make a recording of the pieces that he played, as a reality check.
Re- Magazine #9 (John)
I still remember the moment perfectly, it was summer and I thought, I’ll disappear in the autumn. And that’s what I did. I hatched my plan in secret. What surprised me was that my decision didn’t calm me down. I heard people who commit suicide live in great harmony with themselves and their surroundings during the period between deciding and carrying it out. For as long as I can remember I’ve felt hustled, and that feeling only grew worse after my decision.
Family and friends
Seven drawings of penises in various forms and sizes. Black pencil on 9" x 11" sheets of paper. First published in Butt magazine # 4, summer 2002 and later in Butt book - adventures in 21st century gay subculture, 2006. Based on dating site profile pics, named 'Dieter', 'Bram', 'Henk', 'Andrew', 'Harry', 'Erik', 'Martin' and 'Edward'. The drawings are framed in individual frames and for sale as a group. Price on request.
Driving Miss Palmen
I understand why you want to be a writer. It’s better to be mediocre and famous than just being mediocre. But the difference between you and me is that I’m able to create a character of myself in a story I choose to live in. And you, I’m sorry to say, are not. That makes me a writer and you just a character in someone elses plot. And as for my work: The big misunderstanding about my work is that critics keep comparing the fictious Connie Palmen with the real Connie Palmen, instead of comparing her to other great characters in litterature, like Madame Bovary, or Lolita...
Untitled (Staphorst)
In this mediation between being and non-being we can do nothing else than continually behave as camera-genic as possible. See and be seen via the image has become a cultural and existential duty. This primacy of image and visibility however is no universal, natural condition: Islam’s interdict on images originally, according to the second commandment, also applied to Christendom.
Me and Madonna
When she comes past I click away hysterically. Not even with the intention of getting her picture but more because I’m in the press enclosure and have to prove that I’m a photographer or so. I’m so busy with the camera and she goes by so fast that I hardly catch a glimpse of her. The print I have made is blurred. Also that night was the first time she showed up with a black hairdo instead of her usual blonde, so nobody recognized her on the photo.
Me and Paolo
Masked newspaper spread. Photo shows Italian soccer player Paolo de Canio, saluting his fans in nazi-style while celebrating the victory for SS Lazio over AS Roma in january 2005. Text at bottom centre: I just wanted to celebrate with my fans. A photographer using a camera that takes 500 frames a minute just caught this moment in the celebration and made it look as if I held my right hand in that position.
I = for Impasse (Re- #4)
I meet a lot of people, both friends and strangers, who are in the middle of their personal acts of expression, but when I hear them talking, and compare their intentions to the final result, I very often think that the process of making is better than the expression of the product itself. I wish I could blame this on their lack of talent, but when I look at the results of my own acts of expression, I get the same feeling that a documentary about the making of that particular act of expression would have been much more interesting.
Co*star
Dus toen kreeg ik heel erg de wens, als mens maar ook als kunstenaar, om me te bevrijden van al die dingen... om werkelijk iets nieuws in te slaan. Maar dat gaat niet, want je kan het nieuwe niet bedenken op basis van al die ouwe zooi. Dus ik dacht, ik wil daar van af... en toen bleek dat soap ... bleek een deur te zijn naar... zeg maar dat je die ruimte in je hoofd weer werkelijk leeg zou kunnen maken en als een soort potentie zou kunnen gaan vullen... zelf.
Me and Bert
That summer I was into the differences and parallels between drawing and photography. I saw myself as a human camera and tried to copy photos as precisely as possible. I was intrigued by the fact that I had to work for hours or days or weeks on end and would still fail to come anywhere close to what the camera had seen in a split second. One night, after a long day of working with minute precision and concentration, I went out to a bar and ran into Bert.
Inner Child
Ik kan tekenen door te beginnen. Al tekenend vond Clanice een waarheid waarin ze veilig was voor haar stiefvader en halfbroers. Ik besta. Clanice weet zich zoo te draaien dat zij zich het eerste laat naaien. Vrijwel meteen werd Clanice teruggeworpen in haar moeders schoot die het geschop in haar buik opvatte als boodschappen van een jongetje. We gaan naar Zandvoort. Clanice en haar zorgzame moeder maken gewoon lekker rustig een korte wandeling naar de kalme zee.
From the Corner of the Eye
For many artists, sexual orientation is just one of the many significant aspects in their work, but is an aspect which is often ignored in exhibitions and art criticism. From the Corner of the Eye offers an image of contemporary visual arts, seen from a "queer" perspective. In this exhibition, it is hoped that the homosexual gaze will sometimes be emphatically present and at other times will disappear into the background.
Museum
Museum (1998) is a re-mastered, projected version of a 1980s video by French gay porn director J. P. Cadinot. After Holleman cut out all the sex scenes, all that is left are young boys in hot pants and uniforms wandering aimlessly through a cheap film set of rooms in a nondescript museum. The eclectic art collection functions merely as a prop, but since there is no apparent action either, it’s not clear what the props are for.
Recto / Verso
Interview covergirl Lauren Hutton was photographed by Francesco Scavullo in 1973. She's wearing Galanos - from his exciting fall 1973 collection. Accessorized by Galanos, makeup by Way Bandy, hair by Rick Gilette. The photo was re-photographed by Anuschka Blommers and Niels Schumm in 2003, with model Uta Eichhorn posing as Re-Magazine covergirl Claudia. She's wearing a black dress by Hermès. Styling by Katja Rahlwes, makeup by Renata Mandic.
Wij / We
The definition of the word definition is: ‘the description of the essence of something in one or two highly precise and succinctly formulated sentences.’ That is by no means easy, and we certainly don’t pretend to be able to do so. Nevertheless, there are a lot of characteristics that we find interesting and that we come up against in wondering about what might be typical of the region known as Twente. But those things aren’t so much absolute as they are relative.
Life is a Dream Come True
In most of my dreams there are no images or storylines to assign to their nightmarish feeling. They are more about certain dynamics, of shrinking and growing, for example, or being crushed. My body caving in on itself. As a depressed person I live inside my head and there’s always a sense that my body is deteriorating and weak. So feelings of weakness and lightheadedness come to me naturally. There’s a vacancy in me that is connected to my dreams.
Interieurs
Zoals een ander naar de slijter loopt om zich te bezatten, zo loop ik wel naar het venduehuis of de veiling of naar de antiquair om me visueel te bezatten. Zo zou je het eigenlijk best kunnen noemen ja. Je bezat je d'r an. Het heeft daarbij nog het voordeel dat dat bezatten langer duren kan dan die slok die je naar binnen werkt. Maar wat het verwerven van die dagelijks weerkerende pret betreft kan me dat dan wel eens zo ontzettend bezig houden dat ik er helemaal high van word.
Time Warp
A cinematic report on the processes of growth and change taking place on W.G. Witteveenplein in Rotterdam. Each film begins with the construction of the park in early 2003 and shows the various changes that have taken place so far. The films are supplemented four times a year with new material. This will result in five twelve-minute films in 2023.
Verzameling Verzamelingen
De burgemeester had met de mooie stukken uit de collectie van de Van Sytzamastichting zijn kamer ingericht, maar de rest van het cultuurgoed voerde een verloren strijd tegen het dagelijks leven. Stenen beelden stonden zonder sokkel op de gang en werden gebruikt om de deuren open te houden. 18e-eeuwse miniatuurtjes hingen op een paar verloren spijkers naast een groepsfoto van de brandweer.
Tekeningen 1995 - 1997
Met een zweepje onder z'n oksels geklemd 'berijdt' een naakte man een op z'n kop staand paard. Terwijl hij met z'n anus over de paardenlul glijdt, perst een eveneens naakte vrouw zich met moeite in het poepgat van het rijdier. Om haar daad kracht bij te zetten, duwt ze met haar hand tegen een denkbeeldige muur - een muur die tevens de kadrering vormt van het op papier getekende seksspelletje. (Nathalie Faber - Het Parool 3-2-1998)
Me and Susan
I’ve always thought of photography as something very magical and it is my belief that this is based on a genuine experience: in my early childhood there must have been no sharp distinction between a real thing and its image. In the same way that kids see themselves as inseparable from their mother until the age of three, I thought that object and image were simply two different manifestations of the same energy.
Miscellaneous
This is a selection of older works, dating roughly from 1990 until now. It's a reservoir of lose ends. Part of my practice is to go back in time, and re-evaluate previous motives and actions. Therefore, a lot of my works have an unfinished, ambiguous nature. Either they have lost their momentum after they were exhibited, or were never shown outside of my studio, or are just waiting for completion in another context.
Auntie Truus and Auntie Mok
With utmost concentration I tried to capture the atmosphere in the photos as closely as possible, but again and again I would screw up somewhere halfway. Either the balance in shading wasn’t right, or I couldn’t get the expressions right on their faces. When I finally managed to give Auntie Truus the right expression, I reached the point where I had a physical sensation of being on that lawn on Texel again on that day in 1969, asking Auntie Truus and Auntie Mok to pose for me. At that very moment, reality as such was redefined as an object for exhibition.
Unframed drawing
In later years, after being trained as a visual artist, I got interested in the differences and parallels between drawing and photography. When I redrew a photograph of a young boy looking at a horizontal piece of paper, I re-experienced something of that primitive power of the image: the boy and I coincided and somewhere inbetween, reality as such was redefined as an object for exhibition.